Từ núi Ngọc Linh đến dãy Alps: Khi Việt Nam, Thụy Sĩ gần nhau hơn nhờ 'nhịp cầu' thảo dược

Cuộc gặp của bà Ngô Phương Ly - Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - và Phu nhân Tổng thống Thụy Sĩ cho thấy cách thảo dược nối nhịp hợp tác cho hai quốc gia xa nhau vạn dặm về địa lý.

Chiều 17-10, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin và Phu nhân, bà Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, và bà Caroline Parmelin, Phu nhân Tổng thống Thụy Sĩ, đã thăm Trường đại học Dược Hà Nội.

Trong một buổi chiều, những câu chuyện về cây thuốc, về một người thầy thuốc và về tình cảm con người đã giúp hai đất nước cách nhau vạn dặm gần nhau hơn. 

Nơi Đông - Tây gặp nhau

Trường đại học Dược Hà Nội nằm trên phố Lê Thánh Tông có một mối duyên đặc biệt với vị khách đến từ Thụy Sĩ. Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Y khoa Đông Dương, tiền thân của trường và Trường đại học Y Hà Nội, là bác sĩ Alexandre Yersin. Ông là nhà khoa học người Pháp gốc Thụy Sĩ, sinh ra ở bang Vaud, cùng quê với Tổng thống Guy Parmelin.

Có lẽ vì thế mà khi đến trường, Phu nhân Caroline Parmelin đã quan tâm, hỏi thêm về thời gian bác sĩ Yersin công tác tại đây, về những năm ông sống và làm việc ở Việt Nam. Những câu hỏi về một người đồng hương xa quê hơn một thế kỷ trước đã khiến cuộc gặp thêm gần gũi, ấm áp.

Hơn một thế kỷ trước, ngôi trường này là nơi y học phương Tây bắt đầu được giảng dạy ở Việt Nam. Hôm nay, cũng tại đây, những bài giảng về y học cổ truyền phương Đông vẫn diễn ra song hành cùng khoa học hiện đại. Đông và Tây, vì thế đã gặp nhau ở ngôi trường này từ rất lâu.

Phu nhân Ngô Phương Ly và Phu nhân Caroline Parmelin nghe giới thiệu về các loại dược liệu Việt Nam trong một lớp học về y học cổ truyền - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Cùng thăm một lớp học về y học cổ truyền, hai Phu nhân được nghe giới thiệu về những vị thuốc dùng trong điều trị cũng như hỗ trợ sức khỏe. Phu nhân Ngô Phương Ly bày tỏ niềm tự hào về sự đa dạng của các vị thuốc, dược liệu cổ truyền Việt Nam.

Ấn tượng trước sự đa dạng của các loại dược liệu, Phu nhân Caroline Parmelin chia sẻ đất nước của bà cũng có một số dược liệu tương tự. Hai đất nước, một nằm giữa dãy Alps, một trải dài bên Biển Đông, vẫn có thể gặp nhau ở những cây cỏ làm thuốc.

Câu chuyện còn được nối dài bởi sâm Ngọc Linh, loại dược liệu quý đặc hữu của miền Trung - Tây Nguyên với chất lượng hàng đầu thế giới. Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ từ cây sâm ấy, nhiều sản phẩm đã được nghiên cứu và phát triển, góp phần tạo sinh kế, cải thiện đời sống cho đồng bào các dân tộc miền núi.

Câu chuyện về cây sâm vì thế không dừng ở dược tính mà còn ở việc Việt Nam đang gìn giữ và phát triển, tạo sinh kế cho những bản làng trên núi cao. Đó cũng là cách mà Thụy Sĩ - một quốc gia có thế mạnh về dược phẩm - đang làm, với những hợp đồng bao tiêu dài hạn của doanh nghiệp, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân miền núi của nước này.

Món quà thảo dược Việt Nam mang về xứ Alps

Rời lớp học, hai Phu nhân dạo bước trong khuôn viên trường và trò chuyện về kiến trúc, không gian nơi đây trên đường sang Hội trường Ngụy Như Kon Tum. 

Dưới mái vòm công trình, Phu nhân Ngô Phương Ly chia sẻ công tác bảo tồn nơi đây được thực hiện rất khoa học, từ gạch lát đến chi tiết trang trí vẫn giữ nguyên bản suốt một thế kỷ. Hai Phu nhân cũng cùng xem phim tư liệu về bác sĩ Yersin.

Tại khu trưng bày của Viện Dược liệu, hai Phu nhân đã được giới thiệu về hành trình của cây thuốc Việt Nam, từ hạt giống, cây trồng đến vị thuốc và sản phẩm. 

Hành trình ấy bắt đầu từ tư tưởng "Nam dược trị Nam nhân" của danh y Tuệ Tĩnh và kinh nghiệm chữa bệnh của các ông lang, bà mế ở khắp các vùng miền. Cây sâm Ngọc Linh một lần nữa thu hút sự quan tâm đặc biệt của Phu nhân Caroline Parmelin.

Hiểu được sự quan tâm thảo dược của vị khách phương xa, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã mời Phu nhân Tổng thống Thụy Sĩ cùng trải nghiệm làm gối chườm từ 10 loại thảo dược. Mỗi vị một mùi hương như thảo quyết minh, khuynh diệp, gừng, quế, hồi, hàm hương... được gói lại thành kinh nghiệm của người Việt trong hỗ trợ giảm đau, làm ấm.

Khoảnh khắc gần gũi đến khi Phu nhân Ngô Phương Ly bày tỏ tình cảm và trân trọng tặng Phu nhân Caroline Parmelin chiếc gối do chính tay bà làm. Một món quà nhỏ mang hương thảo mộc Việt Nam sẽ theo vị khách về với xứ sở Alps.

Phu nhân Ngô Phương Ly và Phu nhân Caroline Parmelin cùng trò chuyện, thưởng thức trà tại Trường đại học Dược Hà Nội - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Ngồi lại sau đó bên những tách trà, Phu nhân Ngô Phương Ly chia sẻ trà là một nét văn hóa đẹp, thể hiện sự mến khách của người Việt Nam. Bà cũng tận tay mời khách những chiếc bánh dân gian truyền thống.

Đất nước Việt Nam, theo chia sẻ của Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, có nhiều loại trà với hương vị khác nhau, trong đó trà thảo dược rất tốt cho sức khỏe. Mỗi vùng đất lại có những đặc trưng tự nhiên riêng và thiên nhiên tươi đẹp ở mỗi nơi lại cho ra những loại dược liệu đặc hữu có giá trị.

Trân trọng cảm ơn sự tiếp đón nồng hậu của Phu nhân Ngô Phương Ly, Phu nhân Caroline Parmelin chia sẻ chuyến đi đến Trường đại học Dược Hà Nội là một trong những ấn tượng tốt đẹp trong chuyến thăm lần này đến Việt Nam.

Hai nước Việt Nam và Thụy Sĩ, theo bà Caroline Parmelin, có nhiều nét tương đồng trong lĩnh vực dược liệu. Hai nước cũng cùng coi trọng việc chăm sóc sức khỏe bằng cây cỏ, cùng gắn việc trồng cây thuốc với sinh kế của người dân miền núi.

Cảm ơn những tình cảm của Phu nhân Tổng thống Thụy Sĩ, Phu nhân Ngô Phương Ly mong sẽ có dịp được đón bà trở lại Việt Nam trong thời gian tới; trải nghiệm và cảm nhận nhiều hơn những nét đẹp của đất nước, con người Việt Nam ở từng vùng miền vào mỗi mùa trong năm.

Thảo dược - điểm hẹn của hợp tác

Hoạt động của hai Phu nhân diễn ra trong năm hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, không chỉ góp phần tăng cường giao lưu nhân dân mà còn quảng bá y học cổ truyền Việt Nam với một quốc gia có thế mạnh về dược phẩm như Thụy Sĩ.

Cuộc trò chuyện của hai Phu nhân không chỉ là một cuộc gặp gỡ Đông - Tây, mà đồng thời gợi mở thêm hướng hợp tác trong lĩnh vực dược liệu, dược phẩm giữa hai nước.

Những chia sẻ của Phu nhân Ngô Phương Ly về sâm Ngọc Linh không chỉ thể hiện niềm tự hào của Việt Nam mà còn cho thấy giá trị của dược liệu đối với sinh kế của người dân miền núi. Đó là điểm Việt Nam và Thụy Sĩ gặp nhau.

Việt Nam đang theo đuổi việc phát huy các giá trị của y học cổ truyền gắn với khoa học, công nghệ. Thụy Sĩ cũng đi trên con đường tương tự: từ năm 2017, liệu pháp thảo dược đã được bảo hiểm y tế chi trả khi do bác sĩ có chuyên môn phù hợp thực hiện.

Thụy Sĩ có nền công nghiệp dược phẩm hàng đầu thế giới, còn Việt Nam có kho dược liệu phong phú với những loài quý như sâm Ngọc Linh. Đó là nền tảng cho hợp tác trong nghiên cứu, kiểm định chất lượng, đào tạo và đầu tư trong lĩnh vực dược liệu, dược phẩm.

Trong cuộc gặp tại New York nhân phiên họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng 9-2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đề nghị Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin khuyến khích các tập đoàn tăng đầu tư vào Việt Nam trong những lĩnh vực mà nước này có thế mạnh, trong đó có dược phẩm.

Cánh cửa ấy càng rộng mở khi Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và EFTA, với Thụy Sĩ là một thành viên, dự kiến được ký tại Hà Nội trong chuyến thăm lần này của Tổng thống Guy Parmelin.

Một số hình ảnh cuộc gặp của Phu nhân Ngô Phương Ly và Phu nhân Caroline Parmelin

Đất nước Việt Nam, theo chia sẻ của Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, có nhiều loại trà với hương vị khác nhau, trong đó trà thảo dược rất tốt cho sức khỏe. Trong ảnh: Hai Phu nhân được tặng trà sau sự kiện - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH